3 - مؤلف الف ليلهء عربى چنان كه گفتيم ، كتابى كه بكسوت لغت عرب بنام الف ليلة و ليلة ، مطبوع و متداول است ، در حدود قرن دهم هجرى در مصر صورت تدوين و انتظام يافته و نسخه‌اى كه از روى آن آنطوان گلان فرانسوى ترجمه كرده است ، در 1548 مسيحى وجود داشته و بنابر آنچه ويليام لين انگليسى در ترجمه كه از الف ليله به زبان انگليسى كرده است ، دقيقا تحقيق نموده ، اين مجموعه ما بين 1475 و 1565 م . جمع‌آورى شده است و مؤلف آن شخص اديب و نويسنده نبوده است كه براى تأليف و تصنيف يك كتاب افسانه از مدّ نظر ادبى اقدام كرده باشد . بلكه نقّال يا افسانه‌سرائى بوده است كه مقدار كثيرى حكايات و افسانه‌هاى مختلف در ذاكره داشته و با قوّت بيان و سخنورى تقرير ميكرده و آنها را با ترجمهء الف ليله كه از بغداد بمصر افتاده بود ، اضافه و مخلوط كرده است . دليل بر اين مدّعا آنست كه : اولا نسخ خطى متعدد كه از الف ليله موجود است ، همه از حيث انشاء و انتظام حكايات و نسق ليالى با يكديگر اختلاف و تباين كلى دارند . ثانيا اسلوب عبارت و طرز انشاء هريك از آن حكايات نيز با يكديگر مختلف است . آنچه از مقوله حكايات قديمه و ملحقات بغدادى است ، از حيث بلاغت و سلالت كلام و انسجام ، بر ملحقات مصرى رجحان دارند . ثالثا در ملحقات مصرى ، بعضى كلمات موجود است مانند « يا ساده » و « قال الراوى » كه در ضمن كلام و تقرير گفته مىشود و عينا از اصل حكايت نقل و بكتاب انتقال يافته . و بالاخره اين كتاب در كشور مصر در عهد سلاطين مماليك بدست « راويان اخبار و ناقلان آثار و طوطيان شكرشكن شيرين‌گفتار » دست بدست ميگشته و همه جا در آن تكرار و اضافه و الحاق راه مىيافته تا آن‌كه بطبع رسيده و به صورت مطبوع ثابت و مستقر گرديده است .